ĐAU ĐỚN TRONG UNG THƯ GIAI ĐOẠN CUỐI : NHỮNG ĐIỀU CẦN BIẾT

Đau đớn trong ung thư khiến cho bệnh nhân suy sụp không chỉ sức khỏe mà cả tinh thần toàn diện, ảnh hưởng đến chất lượng cuộc sống và hiệu quả chữa bệnh. Do đó, điều trị giảm đau là vấn đề được quan tâm hàng đầu trong điều trị cho bệnh nhân ung thư, đặc biệt là ở giai đoạn cuối.

TẠI SAO GIAI ĐOẠN CUỐI UNG THƯ LẠI GÂY ĐAU?

Ung thư giai đoạn cuối, người bệnh có đau không? Thường trong giai đoạn đầu của ung thư, người bệnh chưa có cảm giác đau, nhưng ở giai đoạn cuối, tỷ lệ bệnh nhân có biểu hiện đau đớn lên đến 90%. Việc điều trị giảm đau và cắt cơn đau không chỉ là mong muốn của bệnh nhân, thân nhân mà cũng chính là mục đích của bác sĩ.

Đau trong ung thư do 4 nguyên nhân chủ yếu dưới đây:

  • Nguyên nhân 1: Do khối ung thư chèn ép vào các tổ chức nằm xung quanh khối u hoặc ở xa khi xuất hiện di căn (75 – 80 %).
  • Nguyên nhân 2: Do quá trình điều trị: phẫu thuật cắt bỏ khối u, điều trị bằng tia xạ, điều trị bằng hóa chất (15 – 19%).
  • Nguyên nhân 3: Do thủ thuật xét nghiệm chẩn đoán: lấy máu xét nghiệm, sinh thiết, nội soi…
  • Nguyên nhân 4: Đau không liên quan đến ung thư: Bệnh nhân đau ở một cơ quan hay một bộ phận trong cơ thể, vì lý do này mà bệnh nhân đi khám, tình cờ lại phát hiện ra ung thư ở 1 cơ quan hay bộ phận khác của cơ thể.

UNG THƯ GIAI ĐOẠN CUỐI ĐAU RA SAO?

Tương tự như hội chứng đau trong ung thư, đau trong ung thư giai đoạn cuối được chia thành ba loại: đau thực thể, đau nội tạng và đau do căn nguyên thần kinh.

Đau thực thể

Cơn đau thực thể này xuất hiện do khối u xâm lấn, chèn ép vào các tổ chức cơ quan tại chỗ, ở cạnh hoặc ở nơi khôi u di căn đến. 

Các cơn đau này có thể cấp tính, mãn tính hoặc xảy ra từng đợt. Bệnh nhân thường sẽ càm thấy đau tức với cường độ không giống nhau, các cơn đau có mức độ tăng khi bị đè nén hoặc vận đông. Tuy nhiên, cũng có một vài trường hợp bệnh nhân không cảm thấy đau, hoặc mức độ đau không tương xứng với tổn thương thực thể.

Đau nội tạng

Các cơ quan nội tạng như phổi, gan, nhu mô thận không có cảm thụ đau nên người bệnh sẽ không có biểu hiện đau dù bị tổn thương nặng và rộng do ung thư. Người bệnh chỉ cảm nhận được cơn đau khi khối u làm ảnh hưởng đến cấu trúc ống hoặc các tổ chức lân cận

Các cơn đau phủ tạng thường lan tỏa theo hệ thần kinh thực vật nên nhiều khi khiến chúng ta rất khó, thậm chí là không xác định được nguồn gốc và vị trí của cơ quan bị bệnh.

Những nguyên nhân gây ra đau phủ tạng thường là: thiếu oxy dẫn đến sự tăng nồng độ của acid, bế tắc ( căng phù), phản ứng viêm do tổn thương mà ung thư gây ra. Những yếu tố này kích thích đến thụ thể và các tổ chức lân cận gây đau.

Đau do căn nguyên thần kinh

Tại hệ thần kinh ngoại vị, cơn đau có thể gây ra do sự xâm nhập và chèn ép của các khối u và tác dụng độc hại của hóa – xạ trị. CÒn ở hệ thần kinh trung ương, các khối u ung thư ở não có thể gây đau đớn, chèn ép.

Đau do căn nguyên thần kinh có đặc điểm là các cơn đau xuất hiện đột ngột như bỏng buốt, có thể buốt như bị đâm. Đau ở thần kinh ngoại biên có thể dẫn tới sự hình thành các vùng nhạy cảm và duy trì hiệu ứng đau từ thần kinh trung ương.

ĐIỀU TRỊ ĐAU TRONG UNG THƯ GIAI ĐOẠN CUỐI

Điều trị bằng thuốc

Thuốc giảm đau là phương tiện chủ yếu để điều trị đau trong ung thư. Mục đích của sử dụng thuốc là giảm tối đa tần số và cường độ các cơn đau với tác dụng phụ ở mức cho phép.

Điều trị bằng thủ thuật

Ngoài ra điều trị bằng thuốc, hiện nay các nghiên cứu cũng cố gắng tìm kiếm những phương pháp giảm đau trong ung thư an toàn và hiệu quả hơn, kết hợp điều trị bằng thuốc uống, thuốc tiêm và các biện pháp can thiệp khác.

Đặc biệt, với các bệnh nhân ung thư giai đoạn cuối đáp ứng kém với thuốc giảm đau thì  việc can thiệp bằng thủ thuật hiện đại đang là giải pháp được nhiều bệnh viện áp dụng. Ví dụ:

  • Hủy dây thần kinh bằng cồn để điều trị đau do khối u xâm lấn vào dây thần kinh ngoại vi.
  • Hủy đám rối mặt trời trong đau nội tạng ở ung thư tụy, ung thư dạ dày…
  • Hủy đám rối hạ vị trong các ung thư xâm lấn các vùng tiểu khung như ung thư tiền liệt tuyến, ung thư cổ cung.
  • Gây tê ngoài màng cứng liên tục, gây tê tủy sống với buồng tiêm nội tủy để kiểm soát triệu chứng ung thư giai đoạn cuối….

Như vậy, hiện nay có nhiều phương pháp, thuốc điều trị đau trong ung thư giai đoạn cuối nhưng tùy vào tình trạng bệnh, tổn thương ung thư mà bác sĩ sẽ chỉ định thuốc và can thiệp thích hợp.

 

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai.